Podatki w Wielkiej Brytanii - porozmawiajmy o VAT

Do 4 stycznia 2011 roku stawka podstawowa VAT wynosiła 17,5%. Obecnie stawka standardowa (standard rate) wynosi 20% i choć daleko jej do czasów, gdy tą podstawową opłatą było 15%, nadal jest jedną z najniższych w Europie. W Polsce od stycznia 2011 stawka podatku VAT wynosi 23%. Patrząc wstecz ta kolosalna zmiana spowodowała już wiele perturbacji i problemów.

Najbardziej podwyżkę odczują właściciele samochodów, gdyż zdrożeje benzyna. Wzrost cen paliwa pociągnie za sobą podwyżkę cen pozostałych produktów. Według wyliczeń rządowych przeciętna rodzina zapłaci za podwyżkę VAT 7.5 funtów tygodniowo, a rząd uzyska przychód rzędu 13 mld funtów.

Tytułem przypomnienia, VAT czyli podatek od wartości dodanej jest naliczany w zdecydowanej większości transakcji w normalnym, codziennym obrocie handlowym. Jest też naliczany w transakcjach z kontrahentami w innych krajach Unii i poza nią.

Każda firma, której przychody przekraczają próg 73 tys. funtów w ciągu jednego roku rozliczeniowego musi zarejestrować się do rozliczeń podatku VAT. Po przekroczeniu tego progu firma ma 12 miesięcy na zgłoszenie się do Inland Revenue w celu rejestracji w ramach podatku VAT. Jeśli obrót firmy jest poniżej wyznaczonego progu, istnieje możliwość dobrowolnej rejestracji jako płatnik VAT.

Prawo naliczenia podatku VAT (prawo przeniesienia go na nabywcę) służy w UK tzw. przedsiębiorcom zarejestrowanym, którzy z VAT-u rozliczają się kwartalnie składając stosowne deklaracje do HM Revenue. 

Wyróżniamy 3 grupy towarów objętych podatkiem VAT:

• stawka standardowa 20 proc.,
• stawka zredukowana 5 proc.,
• stawka zerowa 0 proc.

Stawka obniżona wynosi 5% i stosuje się ją min. do krajowych źródeł energii, zamiany lokali mieszkalnych, zakupu samochodowych fotelików dziecięcych i niektórych artykułów higienicznych. Stawka zerowa dotyczy zaś dziecięcej odzieży i obuwia, komunikacji publicznej, żywności za wyjątkiem tej serwowanej w restauracjach. Podatnik stosujący stawkę zerową dokonuje sprzedaży opodatkowanej, tyle tylko, że stawką 0%. Może zatem dokonać odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług dotyczących tej sprzedaży

Co do zasady, w UK obowiązkowa jest rejestracja, gdy jako podatnik VAT osiągamy obroty za ostatnie 12 miesięcy przekraczające 73 000 - lub jeśli spodziewasz się, że Twój biznes wkrótce przekroczy ten próg. Z podatku VAT jest wiele zwolnień i wyłączeń.

Podatnik zwolniony od podatku, nie ma prawa do pomniejszenia podatku należnego o naliczony, bowiem w przypadku sprzedaży zwolnionej nie występuje kategoria podatku należnego. Ta sama zasada dotyczy towarów i usług, które są poza zakresem opodatkowania VAT (outside the scope of VAT). 

Wszystko zależy od konkretnych uwarunkowań i specyfiki prowadzonych interesów. Wskazana jest uważna lektura przepisów albo pomoc fachowego doradcy. 

Co będzie wygodniejsze i bardziej poprawne z punktu widzenia obowiązujących przepisów - zminimalizowanie VAT należnego, czy maksymalizacja VAT naliczonego? O tym należy pomyśleć w każdym przypadku indywidualnie.

Nie tylko w UK podwyższa się podatek VAT do 20%. Niemcy nie mogli zbyt długo nacieszyć się 16% VAT-em, który już dawno nie obowiązuje. Teraz standardową stawką jest 19%, co i tak w porównaniu z Polską (23%) jest dość łagodną opcją. Największy wzrost podstawowej stawki VAT został odnotowany w Portugalii (z 17.0% do 23.0%), Grecji (z 18.0% do 23.0%), Rumunii (z 19.0% do 24.0%), na Cyprze (z 10.0% do 15.0%).

Tekst został przygotowany w oparciu o materiały przygotowane przez specjalistów z Target Accounting (targetaccounting.co.uk).